Archive

Llanw Llŷn

February 2014 - by Nia Wyn Thomas

 

Oriel Tegfryn, Porthaethwy/Menai Bridge

Introduction to the exhibition

Mae dychwelyd yn thema gref drwy waith Catrin. Fodd bynnag, nid dychwelyd yn yr un modd a T.H. Parry Williams, o’n ‘crych dros dro’ i’r ‘llonyddwch mawr’, ond dychwelyd adref, fel sawl un o bobl dŵad Caerdydd, mae ysfa i ddychwelyd yn ôl i brydferthwch y Gogledd. Yn ogystal â bod yn fodryb i mi, dyma elfen sydd gan y ddwy ohonom ni’n gyffredin. Eleni bu i mi raddio wedi gwneud tair blynedd ym Mhrifysgol Caerdydd yn astudio’r Gymraeg, yn debyg, bu Catrin yn astudio Celf Gain yng Nghaerdydd am dair blynedd, cyn dod i fyw i Bwllheli, a phriodi Bedwyr.

Cyfoeth y bywyd cartrefol hwn sy’n mynnu ei ffordd drwy waith Catrin, yr arferion teuluol, y cartref a’r fferm, y diwylliant cefn gwlad Gymreig megis y te Cymreig, y ddresel fawr a’r cacennau o fri. Gwelwn hefyd, gasgliadau yn seiliedig ar ddiwylliant Eisteddfodol Cymru megis cyfres o Ffrogiau Cerdd Dant, a phaentiadau yn seiliedig ar y ‘Sol-ffa’. Yn ogystal â phethau gwrthrychol, ceir ganddi olygfeydd lleol, gwelwn sawl un o Aberdaron a Phortmeirion, yn ogystal â mannau o brydferthwch cudd megis Porth Colmon, Llangwnnadl, a sawl un o ardal y Bala.

Ei phrofiad o fyw yng Nghymru yw trwch gwaith Catrin, ac ynghlwm â hynny daw pwysigrwydd y Gymraeg. Fel y dywed gan Gwyn Erfyl, ‘iaith y pridd yw’r iaith Gymraeg… – a phrofiad y gwerinwr gwledig hwnnw a’i gwnaeth yr hyn yw.’ Profiad y gwerinwr gwledig yn Catrin yw sail ei gwaith a phwysigrwydd ei gwreiddiau yng nghefn gwlad Cymru.

Mae hi wedi llwyddo’n fawr yn lleol a thu hwnt, gyda chasgliadau preifat ym mhob rhan o Ewrop, a hyd yn oed yn Japan, Canada a’r UDA. Mae cynhesrwydd y lluniau a’r elfen gyfarwydd yn amlwg yn denu sawl llygad at ei gwaith, a hoffus iawn yw’r syniad bod gan rhywun dros Môr yr Iwerydd ddarn bach o Gymru yn eu hystafelloedd byw. Gellid dadlau hefyd, mai’r chwistrelliad o liw sy’n denu sylw pobl ar draws y glôb i brynu ei gwaith.

Bron y gallaf ddweud bod gan Catrin obsesiwn gyda lliwiau, dw i’n cofio meddwl ei bod hi reit boncyrs yn paentio nenfwd ystafell yn ‘lime green’ a waliau yn ‘shocking pink’! Ond nid obsesiwn drwg yn amlwg, oherwydd caiff ei brolio’n fawr am ei defnydd o liwiau a chaiff Catrin ei hadnabod yn aml fel un o’r prin artistiaid i gael ei chanmol gan Syr Kyffin Williams!

Yn wir, mae gwaith Catrin yn estyniad ar ei phersonoliaeth liwgar, llawn egni, ac rwy’n un o’r rhai lwcus sydd wedi treulio oriau maith yn y stiwdio yn ei chwmni, yn rhannu syniadau … ac yn dwyn rhai efallai! (sori Catrin!) Yn ogystal â bod o gymorth i mi, mae Catrin yn cynnal sawl gweithdy mewn ysgolion ledled Cymru ac yn hoff o weithio er lles y gymuned. Enghraifft ddiweddar o hyn, yw’r gweithdy a gynhaliwyd fel rhan o brosiect ‘Ein Dinas’ gyda phobl ifanc Bangor i greu murlun o amgylch safle Y Ganolfan Gelfyddydol ac Arloesi Pontio, Bangor, sydd yn agor ei ddrysau eleni.

Mi fydd gwaith newydd Catrin yn cael ei arddangos yn Oriel Tegfryn, Porthaethwy, o’r 2ail tan y 23ain o Chwefror. Oriel sy’n enwog am ei gysylltiad agos â Syr Kyffin Williams, ac sydd yn arddangos gwaith artistiaid blaenllaw Cymru megis, William Selwyn, Peter Prendergast, Mary Lloyd Jones ac wrth gwrs, Catrin Williams yn eu plith. ’Da chi, ewch draw i Sir Fôn er mwyn cael cipolwg ar ei gwaith, cewch bleser o gloddio i fyd o liw yr artist unigryw hon yng nghanol y tywydd stormus sydd wedi bod yn gwmwl du iawn dros lawer ohonom ni ar ddechrau 2014.

Copyright © Catrin Williams
Design - Almon