Archif

Yr Herald Cymraeg

Daily Post – 13 Mawrth 2019

 

Dan Forthwl – Arwerthu Celf yr Eisteddfod Genedlaethol

Gan Eryl Crump

Gyda llai na chwe mis tan yr Eisteddfod, mae’r gwaith codi arian i gynnal yr ŵyl ger Llanrwst yn parhau. Ac fel pob blwyddyn arall, mae ambell syniad anghyffredin yn gweld golau dydd, gyda Phwyllgor Celfyddydau Gweledol Sir Conwy 2019 yn gyfrifol am un o’r ymgyrchoedd mwyaf creadigol a diddorol eleni.

Mae’r criw gweithgar o wirfoddolwyr wedi mynd ar ofyn cwmni arwerthwyr profiadol i werthu gwaith celf ar eu rhan mewn ocsiwn cenedlaethol yng Nghaerdydd.

Bob blwyddyn, mae angen dod o hyd i ddwy wobr fawr – Celfyddyd Gain a Chrefft a Dylunio – ynghyd â dwy ysgoloriaeth – un ar gyfer artist ifanc a’r llall ar gyfer pensaer ifanc.

Roedd yr aelodau eisoes wedi cael eu hysbrydoli gan lwyddiant eu hymdrechion i hel pres. Roedd Oriel Ffin-y-Parc, Llanrwst wedi addo’r £5,000 tuag at wobr ariannol Celfyddyd Gain a Chyfeillion yr Academi Frenhinol Gymreig, Conwy wedi cyfrannu’r £1,500 ar gyfer yr Ysgoloriaeth Artist Ifanc a Chomisiwn Dylunio Cymru’n cefnogi’r Ysgoloriaeth Bensaernïaeth yn flynyddol.

Ond roedd angen dod o hyd i £5,000 ychwanegol sef gwobr ariannol Crefft a Dylunio a phannwyd y syniad o werthu drwy ocsiwn pan roddodd Catrin Williams ddarn o waith celf lliwgar i’r pwyllgor.

“Mae angen buddsoddi yn artistiaid y dyfodol,” meddai’r artist o Bwllheli. “A gan ’mod i’n ’nabod lot o griw celf Llanrwst roeddwn i eisiau eu cefnogi nhw, fel y cefais innau gefnogaeth yr Eisteddfod Genedlaethol yn gynnar yn fy ngyrfa.”

Am ychydig bu’r pwyllgor yn pendroni beth yn union i’w wneud â’r paentiad.

“Dyma ni’n trafod y ffordd orau o’i ddefnyddio,” meddai’r Cadeirydd Carol Owen, “ei werthu drwy oriel, ei gynnig fel gwobr raffl, neu gynnal noson codi arian gydag ocsiwn? Be’ fyddai orau a phwy oedd yn mynd i wneud hyn mewn da bryd er mwyn i’r Eisteddfod elwa?”

Penderfynwyd holi’r arwerthwyr Rogers Jones ym Mae Colwyn am gyngor. A gyda bod y pwyllgor yn casglu deg llun safonol, cyn diwedd mis Ionawr, cynigodd y cwmni slot yn Yr Arwerthiant Cymreig enwog yng Nghaerdydd.

Bellach mae ‘Lot 402: Catrin Williams, cyfrwng cymysg ar ganfas – bwthyn lliwgar ac adeiladau eraill, wedi’ i arwyddo ac yn dwyn y teitl Tua’r Môr’ wedi cyrraedd yr ystafell arwerthu.

Yn dilyn yr anogaeth, aeth Carol Owen a chyd-aelod o’r pwyllgor Ruth Eurgain, ill dwy â chysylltiadau yn y byd celf, ar ofyn artistiaid eraill am waith i’w werthu.

Synnwyd y pwyllgor gan yr ewyllys da. Bob yn dipyn ychwanegwyd at waith amlgyfrwng Catrin Williams gan artistiaid lleol, cenedlaethol a thramor – rhai fel Cefyn Burgess, Emrys Williams a Luned Rhys Parri yn gyn-enillwyr gwobrau’r Eisteddfod. Ac eraill, fel William Selwyn, Dewi Tudur, Maurice Greenwood, John Roose Evans ac Alison Bradley yn artistiaid sefydledig.

“Rhwng ein cysylltiadau ar draws y Gogledd, y De ac ar y Cyfandir, cawsom roddion o weithiau celf gan ddeg artist o safon. “Yn ddiweddarach, ar ô1 dyfalbarhad ein hysgrifennydd Ann Owen, cawsom gerflun gwerthfawr gan yr enwog David Nash – ‘Lot 405’. Felly daeth ein casgliad i unarddeg, sef deg llun ac un cerflun,” ychwanegodd Carol.

Bydd y gwaith yn mynd dan y morthwyl yn y sêl fawr ynghyd ag eitemau porslen Abertawe a Nantgarw, crochenwaith Llanelly a gwaith gan artistiaid amlwg Cymru’r 20fed ganrif.

Yn briodol, bydd yr arwerthiant yn cynnwys eitemau gan Brenda Chamberlain – yr artist a enillodd Y Fedal Aur am Gelfyddyd Gain pan gynigwyd hi gyntaf yn Eisteddfod Genedlaethol Llanrwst 1951.

Yn sgil cyfraniad y Brifwyl i’r celfyddydau gweledol yng Nghymru, roedd cwmni Rogers Jones yn barod iawn i gynnwys y gwaith celf a roddwyd i’r Pwyllgor Celfyddydau Gweledol Sir Conwy 2019 yn yr ocsiwn.

“Rydan ni’n aml yn gwerthu gwaith yn yr Arwerthiant Cymreig gan nifer o artistiaid sydd wedi cael eu hanrhydeddu gan Y Fedal Aur am Gelfyddyd Gain yn yr Eisteddfod Genedlaethol.

“Yn ddiau, mae’r anrhydedd wedi codi proffil yr artistiaid – ac o ganlyniad, dros y blynyddoedd mae, hynny wedi ein helpu ni i gyrraedd y prisiau ucha’. Felly, mewn ffordd, rydan ni’n teimlo fel ein bod ni’n rhoi rhywbeth yn ôl i’r Eisteddfod,” meddai’r arwerthwr Ben Rogers Jones.

 

Cynhelir arddangosfeydd a gweithgareddau Y Lle Celf yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Sir Conwy o Awst 3-10.

 

Cynhelir Yr Arwerthiant Cymreig yn Ystafell Arwerthu Rogers Jones a’i Gwmni, Heol Penarth, Caerdydd fore Sadwrn, Mawrth 23 am 10.30am. Bydd modd ymuno â’r arwerthiant ar-lein neu dros y ffôn a does dim resyrf. Am fanylion pellach ewch arlein i www.rogersjones.co.uk

Hawlfraint © Catrin Williams
Cynllun - Almon